I. Bệnh hại :
- Bệnh phấn trắng : * Bộ phận bị hại: Phá hại tất cả các bộ phận của cây dưa lưới. Triệu chứng : Bệnh xuất hiện phá hại ngay từ thời kỳ cây con. Ban đầu trên lá xuất hiện những đốm nhỏ mất màu xanh hóa vàng, dần dần được bao phủ bởi một lớp nấm trắng dày đặc như bột phấn, bao trùm cả phiến lá (không bị giới hạn bởi gân lá). Lá bệnh chuyển dần từ màu xanh sang vàng lá khô cháy và dễ rụng. Bệnh nặng lớp phấn trắng xuất hiện trên cả thân, cành, hoa làm hoa khô và chết. Cây bị bệnh sinh trưởng yếu, phẩm chất kém, năng suất thấp.
- Điều kiện phát sinh, phát triển: Bệnh phát triển gây hại mạnh trong điều kiện ẩm độ cao, tuy nhiên, điều kiện khô hanh lại thuận lợi cho sự phát tán của bào tử nấm bệnh trên đồng ruộng. Đặc biệt, bệnh phấn trắng gây hại cả 2 mặt lá, nhưng thường phát sinh gây hại mạnh ở mặt trên. Nấm bệnh tồn tại trong hạt giống tàn dư cây bệnh và lan truyền theo gió.
- Biện pháp phòng trừ:
+ Vệ sinh xử lý nhà màng trước khi trồng, thu gom các bộ phận đem tiêu hủy
+ Trồng mật độ vừa phải để đảm bảo ánh sáng và độ thông thoáng bên trong nhà màng khi cây giao tán.
+ Có chế độ dinh dưỡng cân đối.
+ Sử dụng thuốc Anvil / Headline phun ngay khi phát hiện bệnh.
2. Bệnh sương mai :
– Bộ phận bị hại: Phá hại tất cả các bộ phận của cây dưa lưới nhưng chủ yếu phá hại chủ yếu trên lá.
– Triệu chứng: Vết bệnh ban đầu là những chấm nhỏ, không màu hoặc màu xanh nhạt sau đó chuyển sang màu xanh vàng đến nâu nhạt, hình tròn đa giác hoặc hình bất định. Vết bệnh nằm rải rác trên lá hoặc nằm dọc các gân lá thường có góc cạnh và bị giới hạn bởi các gân lá. Quan sát mặt dưới lá, chỗ vết bệnh thường thấy một lớp nấm mọc thưa, màu trắng xám (nên dễ nhầm lẫn với bệnh phấn trắng), bệnh nặng gây rách các mô tế bào, thậm chí làm lá biến dạng, cây phát triển yếu, toàn lá héo khô và chết. Khác với bệnh phấn trắng, bệnh giả sương mai thường phát triển và gây hại mạnh ở mặt dưới của lá. Khi nhìn phía trên xuống chỉ thấy những đốm vàng loang lổ. Nguồn bệnh tồn tại trong lá và tàn dư cây bệnh.
– Điều kiện phát sinh, phát triển: Bệnh nặng và lây lan nhanh khi gặp điều kiện thời tiết thuận lợi (mưa phùn, nhiệt độ tương đối thấp).
– Biện pháp phòng trừ:
+ Vệ sinh xử lý nhà màng trước khi trồng, thu gom các bộ phận đem tiêu hủy
+ Trồng mật độ vừa phải để đảm bảo ánh sáng và độ thông thoáng bên trong nhà màng khi cây giao tán.
+ Có chế độ dinh dưỡng cân đối.
+ Ngắt bỏ bớt các lá già và lá bị bệnh, dùng màng phủ đất, tránh để lá gốc tiếp xúc đất.
+ Sử dụng thuốc Ridolmin Gold 68WG, Aliette 800WG.
3. Bệnh thối thân,nứt thân, chảy nhựa :
- Bộ phận bị hại: Phá hại tất cả các bộ phận của cây.
- Triệu chứng :
+ Trên lá: Đốm bệnh không đều và lan rộng dần, kích thước khoảng 1 – 2 cm hoặc lớn hơn, lúc đầu là đốm úng nước, sau đó sẽ khô lại và có màu nâu nhạt. Bệnh thường xuất hiện từ bìa lá lan vào, theo những mảng hình vòng cung, trong đó có các vòng đồng tâm nâu sậm, sau đó, đốm có màu nâu đen với các vòng đen đồng tâm, lá bị cháy. Tâm vết bệnh có nhiều bào nang có miệng, còn được gọi là quả thể.
+ Trên thân: nhất là trên nhánh thân có hình bầu dục, màu xám trắng, kích thước khoảng 1 – 2 cm, đốm hơi lõm, làm khuyết một bên thân hay nhánh. Trên vùng bệnh, nhựa màu nâu đỏ ứa ra thành giọt, sau cùng đổi thành màu nâu đen và khô cứng lại. Nơi vùng bệnh, vỏ thân có thể bị nứt nẻ, trên đó cũng có mang nhiều quả thể nấm màu đen và nhỏ. Bệnh làm héo dây hay héo nhánh.
+ Trên trái: Lúc đầu có những đốm nhũn nước, sau đó, đốm bệnh khô, có màu nâu và bị nứt nẻ.
– Nguyên nhân : độ ẩm cao và nhiệt độ cao, cây trồng được bón quá nhiều đạm.
– Biện pháp phòng trừ:
+ Vệ sinh xử lý nhà màng trước khi trồng, thu gom các bộ phận đem tiêu hủy
+ Trồng mật độ vừa phải để đảm bảo ánh sáng và độ thông thoáng bên trong nhà màng khi cây giao tán.
+ Có chế độ dinh dưỡng cân đối.
+ Hạn chế tưới nước quá nhiều vào buổi chiều. Khi tưới nước cần chú ý không nên té nước lên thân, lá.
+ Sử dụng phun phòng Oxycin theo định kì, bôi vôi gốc khi cây từ 20-25 ngày tuổi.
4. Bệnh thán thư :
-Triệu chứng : Đốm bệnh là những đốm tròn không đều đặn, màu nâu, nâu đen, kích thước khoảng 3-10mm. Lá bệnh nặng có rất nhiều đốm và lá bị nhăn, trên quả đốm bệnh bị úng nước, các đốm bệnh phát triển nhanh liên kết lại làm thành các vết thối rộng ra.
– Nguyên nhân: Thời tiết mưa nắng thất thường giúp cho nấm hại phát triển.
– Biện pháp phòng trừ : Sử dụng thuốc hóa học có hoạt chất Flusilazole (min 92,5%), Difenoconazole (min 96%)
5.Bệnh héo thân, chết cây con :
–Triệu chứng : cây con thường dễ đổ ngã, bộ rễ nhanh bị thối nhưng lá vẫn xanh.
– Nguyên nhân : Do đất trồng, giá thể trồng bị nhiễm nấm bệnh hại gốc, thời tiết mưa ẩm kéo dài.
– Biện pháp phòng trừ : Trước khi xuống giống, cần xử lý đất, giá thể và khử trùng đất, giá thể bằng nước vôi trong và làm đất, giá thể thông thoáng nhất có thể.
6. Bệnh lỡ cổ rễ, thối gốc :
– Triệu chứng : Biểu hiện đầu tiên là ở phần gốc sát mặt đất xuất hiện chấm nhỏ màu đen, sau đó lan rộng rất nhanh bao bọc quanh cổ rễ khiến thân, lá cây bị héo rũ. Sau khoảng 1 tuần thì rễ và gốc cây bị thối nhũn, cây đổ gục và chết lụi.
– Nguyên nhân : Do các loại nấm như Fusarium solani f.s. phasceli, Rhizoctonia solani Kuhn…gây ra, chúng phát triển mạnh trong điều kiện mưa nhiều, nhiệt độ thấp, hoặc thời tiết nóng lạnh bất thường. Đất bị trũng và ứ đọng nước.
– Biện pháp phòng trừ : xử lý kỹ hỗn hợp giá thể xơ dừa + phân chuồng + tro trấu trước khi trồng, thường xuyên vệ sinh, kiểm tra cắt tỉa cành lá ở gốc tạo độ thông thoáng và hạn chế nấm bệnh phát sinh.
II. Sâu hại :
- Bọ trĩ :
- Đặc điểm nhận diện và triệu chứng gây hại: Bọ trĩ thường sống tập trung trong đọt non hay mặt dưới lá non, chích hút nhựa làm cho đọt bị xoăn chùn lại, sượng ngẩng đầu lên cao, cây không vươn lóng, trái không phát triển. Bọ trĩ có rất nhiều loài và tất cả đều cực kỳ nhỏ bé. Chúng rất mảnh và có thể có màu trắng, vàng, nâu hay màu đen. Bọ trĩ đẻ trứng trong mô mặt dưới lá.
- Điều kiện phát sinh, phát triển: Chúng phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng và khô. Chúng gây hại nặng từ giai đoạn cây con đến ra hoa. Bọ trĩ còn là môi giới truyền bệnh virus cho cây.
- Biện pháp phòng trừ:
+ Không sử dụng nguồn giống ở những ruộng bị nhiễm
+ Giống F1 kháng được nhiều loại sâu, bệnh
+ Chăm sóc cho cây sinh trưởng tốt. Trong mùa khô nóng, sử dụng hệ thống phun sương và quạt thông gió làm mát để giảm bớt nhiệt độ nhằm hạn chế bọ trĩ phát triển.
+ Luân phiên sử dụng thuốc trừ nhóm côn trùng chích hút bằng thuốc Actara 25WG (Thiamethoxam), Radian 60SC (Spinetoram), SK Enspray 99 (Petroleum spray oil).
+ Dùng bẫy màu vàng (Thu bắt trưởng thành của bọ trĩ), đặt bẫy cách mặt đất 20 – 25 cm,khoảng cách 15 – 20 m2/bẫy).
2. Bọ phấn trắng :
- Đặc điểm nhận diện và triệu chứng gây hại: Bọ trưởng thành và bọ non chích hút nhựa cây chủ yếu là ở ngọn và các lá non, làm lá có các đốm hoặcvệt màu vàng, mật độ bọ cao có thể làm vàng cả lá, chỉ gân lá còn xanh. Ngoài tác hại trực tiếp, bọ phấn cũng là môi giới lan truyền bệnh khảm (virus) cho cây.
- Điều kiện phát sinh, phát triển: Phát triển mạnh trong các giai đoạn ẩm ướt và bón nhiều đạm.
- Biện pháp phòng trừ:
+ Vệ sinh các loại cỏ dại xung quanh nhà màng là nơi ký chủ của bọ phấn nhằm hạn chế xâm nhập vào bên trong nhà màng.
+ Ngắt bỏ các bộ phận bị hại
+ Luân phiên sử dụng thuốc hóa học khi sâu non xuất hiện: Actara 25WG (Thiamethoxam), Sokupi 0,36SL (Matrine), Elsin 10EC (Nitenpyram), Acnipyram 50WP (Nitenpyram), LKSet – Up70WG (Nitenpyram + Pymetrozine), MAP Green 10AS (Citrus oil), BioRepel 10SL (Garlic juice), Bralic – Dầu Tỏi 1,25SL (Garlic juice), Biosun 3EW (Pyrethrins + Rotenone).
+ Có thể sử dụng thuốc Admire 050EC (Imidacloprid) phun ở mặt dưới lá để phòng trị.
+ Dùng bẫy màu vàng (Thu bắt trưởng thành của bọ phấn trắng ), đặt bẫy cách mặt đất 20 – 25 cm, khoảng cách 15 – 20 m2/bẫy)
Để lại một phản hồi