- Chuẩn bị nhà màng trồng dưa lưới :
Nhà màng trồng dưa lưới hay còn gọi là nhà kính, nhà lưới sử dụng trong trồng dưa lưới là loại nhà có cấu tạo khung bằng sắt không rỉ và có lưới chống côn trùng bọc ngoài nhằm bảo vệ dưa lưới khỏi những tác nhân như thời tiết, côn trùng.
- Hệ thống tưới nước cho vườn dưa lưới :
– Tưới nhỏ giọt là kỹ thuật tưới cung cấp nước vào rễ cây dưới dạng các giọt nước nhỏ ra chậm với lưu lượng không đổi nhờ các cơ chế điều tiết áp lực nước của các đầu nhỏ giọt gắn chìm trong ống dẫn hay lắp bên ngoài ống.
– Máy bơm nước.
– Timer hẹn giờ.
– Van điện từ.
– Bộ lọc.
– Ống nhỏ giọt.
– Thùng chứa dung dịch.
– Đến nay, hệ thống tưới nhỏ giọt là biện pháp tưới tiêu tiết kiệm nước nhất, giảm đến 30-60% nước so với phương pháp tưới truyền thống. Chúng ta có thể cung cấp nước, phân bón đến đúng vùng rễ với liều lượng nhỏ, vừa đủ để cây trồng hấp thu hết thông qua hệ thống máy bơm, van, đường ống dẫn nước, đường ống nhỏ giọt và hiện đại hơn là kết nối với hệ thống máy tính kiểm soát.
– Chúng ta có thể sử dụng nguồn nước giếng, nước sông với nguồn nước sạch, PH nước tốt nhất từ 6 – 7.
- Chuẩn bị giống, giá thể và cây con cho vườn dưa lưới :
– Giống:
+ Tùy theo điều kiện và nhu cầu của thị trường có thể chọn giống có hình thức, chất lượng phù hợp.
+ Hạt giống dưa lưới cần được chuẩn bị kỹ để mang lại hiệu quả cao, nên lựa chọn hạt giống F1 sẽ tốt hơn, hạt giống cần phải sạch, khỏe, có sức đề kháng tốt và nhanh phát triển.
+ Không nên dùng hạt của trái ăn xong rồi gieo lại.
+ Hướng dẫn ngâm ủ hạt trước khi gieo : Hạt ngâm trong nước ấm 40 độ từ 2-3 tiếng, vớt ra ủ trong khăn xô ẩm, khăn thoát nước tốt. Chú ý chỉ nên để ẩm chứ không nên để khăn ngấm quá nhiều nước. Đặt nơi ẩm ướt, sau 24h hạt dưa nứt nanh, để lộ mầm trắng thì tiến hành đem ra khay trồng.
– Giá thể: chuẩn bị giá thể để gieo hạt bằng cách trộn hỗn hợp xơ dừa, phân chuồng (phân trùn quế, phân bò, phân gà, phân trâu) theo tỉ lệ tương ứng là 70% + 20% + 10%. Xơ dừa phải xử lý chất tannin và Ligin và phải xử lý phân chuồng, tro trấu để tránh gây nấm bệnh trước khi trộn hỗn hợp giá thể để tiến hành ươm hạt giống và trồng cho cây.
– Cây con :
+ Sử dụng các khay ươm cây để gieo hạt. Khay ươm thường làm bằng vật liệu xốp hoặc bằng nhựa có đủ kích cỡ và lỗ khác nhau, phổ biến ươm hay sử dụng khay xốp loại có kích thước dài 50cm, rộng 35cm, cao 5cm (có 84 lỗ/khay). Sử dụng giá thể rải đều vào các lỗ khay ươm.
+ Sau đó, bạn đem hạt giống đặt mỗi hạt vào 1 lỗ, Ấn hạt chìm xuống khoảng 0.5 – 0.8cm. Sau đó phủ lên bề mặt 1 lớp xơ dừa mỏng nhắm tránh dễ mới nhú tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời.
+ Không ấn hạt quá sâu làm hạt nảy mầm kém hoặc nảy mầm ngược xuống dưới đáy khay xốp.
+ Để đầu mầm trắng hướng ngược xuống dưới vì phần mầm trắng sẽ là rễ.
+ Tưới 2 lần/ ngày. Luôn giữ ẩm cho khay xốp.
+ Đặt khay giống ở nơi có ánh sáng vừa đủ, không quá gay gắt.
+ Khi cây có 1 – 2 lá thật, bạn đem khay cây dưa con ra chỗ nắng, tưới nhẹ đủ ẩm để cây mập và cứng cáp, tránh bị vóng (dài cây, thân cây yếu, dễ gãy).
+ Trong vườn ươm cần chú ý: phòng trừ bọ phấn trắng, bọ trĩ là môi giới truyền bệnh virus cho dưa lưới Ngoài ra cần phòng trừ bệnh héo rũ cây con. Tốt nhất cây nên gieo trong nhà màng có lưới ngăn côn trùng.
+ Tiêu chuẩn cây giống khi trồng phải đạt tối thiểu:
++ Số ngày gieo ươm: 7-8 ngày.
++ Chiều cao cây: 5-7cm. – Đường kính thân: 2-3mm.
++ Số lá thật: 1 lá.
++ Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, không dị hình, không bị dập nát, ngọn phát triển tốt, không có các biểu hiện nhiễm sâu bệnh.
- Xử lý nhà màng trước khi trồng :
Trước khi trồng tiến hành xử lý khử trùng, vệ sinh nhà màng, hệ thống máng thoát nước… nhằm hạn chế sự gây hại của các loại nấm bệnh.
- Khoản cách và mật độ trồng :
5.1. Khoản cách trồng : Tùy theo trồng trong túi nilong hoặc trồng trực tiếp trên luống mà bố trí khoản cách phù hợp :
– Trồng trực tiếp trên luống : kích thuốc luống rộng 30cm, cao 30cm, chiều dài tùy theo vào chiều dài của vườn, thường khoản 20 – 30m. Trồng hàng đôi, cây cách cây 40cm, khoản cách giữa 2 luống là 1,8m
– Trồng cây bằng túi nilong (bọc màu trắng và có đục các lỗ để dễ thoát nước) : Trồng 1 cây/1 túi và trồng theo hàng đôi, khoản cách giữa 2 cây trên 1 hàng là 40cm, khoản cách giữa 2 hàng đơn là 40cm, khoản cách giữa 2 hàng đôi là 1,4 – 1,6m
5.2. Mật độ trồng
– Mùa khô: trồng hàng đôi, hàng x hàng = 1,4m, cây x cây = 40cm, mật độ: 2.500-2.700 cây/1.000m2.
– Mùa mưa: trồng hàng đôi, hàng x hàng = 1,4m, cây x cây = 50cm, mật độ 2.200-2.500 cây/1.000m2. Từ 3-5 ngày sau trồng tiến hành kiểm tra trồng dặm lại các cây bị chết.
- Trồng cây dưa lưới :
– Cho hỗn hợp giá thể xơ dừa vào túi nylong, lấp đầy khoảng 4/5 chiều cao của túi bầu.
– Khi cây con có 1-2 lá thật, lựa cây có thân lá to khỏe, không còi cọc, vàng lá, thối gốc… đưa vào túi bầu. Chú ý khi trồng khoảng cách từ lá mầm dưa cách bề mặt xơ dừa ~ 1-2cm, quá cao cây ngã, quá thấp dễ úng.
– Cắm que tưới gốc dưa khoảng 3 – 5cm, tránh trường hợp cắm quá xa, bộ rễ của dưa còn nhỏ khiến cây không hút được dinh dưỡng.
- Kỹ thuật chăm sóc dưa lưới :
– Cây dưa lưới cần được cung cấp đủ chất dinh dưỡng mới có thể cho ra trái ngọt, vì vậy mà bạn cần đảm bảo bón lót, bón thúc NPK cho cây theo từng giai đoạn.
– Các loại phân như KNO3 , MgSO4 , K2 SO4 , Ure, KH2 PO4 , Ca(NO3 )2 thường được hòa tan vào nước thành dung dịch dinh dưỡng tưới cây. Trong các loại phân này phải đảm bảo chứa đủ các nguyên tố cần thiết cho quá trình sinh trưởng và phát triển của cây. Đó chính là K, N, P, S, Ca, Mg. Đa số các loại phân bón này là phân vô cơ, dễ tan trong nước, chúng thường ở dạng rắn (dễ bảo quản hơn so với phân dạng lỏng).
– Dung dịch dinh dưỡng và nước tưới được cung cấp đồng thời thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt. Dựa vào nhu cầu dinh dưỡng và giai đoạn sinh trưởng của cây để xác định nồng độ dung dịch tưới phù hợp, PH cho dịch tưới: từ 6-6,8. Sử dụng bút đo TDS và bút đo pH để xác định lượng phân tưới chính xác cho cây, tránh gây thiếu hụt dinh dưỡng khiến cây phát triển chậm hoặc thừa dinh dưỡng gây tốn kém.
– Chế độ tưới cho dưa lưới qua các giai đoạn:
| Giai đoạn | Số lần tưới (lần/ngày) | Thời gian tưới (phút/lần) | Lượng nước (lít/bầu/ngày) |
| Trồng ->14 ngày | 10 | 2 | 1,5 |
| Trồng 15 ngày –> ra hoa | 10 | 3 | 2,0 |
| Đậu quả -> thu hoạch | 20 | 2 | 2,6 |
– Chế độ dinh dưỡng (g/1000 L) tưới cho dưa lưới qua các giai đoạn:
| Giai đoạn | KNO3 | KH2PO4 | MgSO4 | Ca(NO3)2 | K2SO4 | Urê |
| Trồng -> 14 ngày | 260 | 230 | 450 | 890 | 0 | 100 |
| Trồng 15 ngày –> ra hoa | 480 | 250 | 550 | 1115 | 200 | 60 |
| Đậu quả -> thu hoạch | 190 | 250 | 550 | 890 | 650 | 0 |
-Thường xuyên theo dõi để phát hiện kịp thời sự xuất hiện của côn trùng gây hại như bọ trĩ, nhện đỏ, phấn trắng, rệp sáp… ở dưa lưới. Tùy mỗi bệnh mà có cách phun phòng và trị khác nhau.
– Tiếp theo bạn cần chuẩn bị móc treo cho cây dưa leo. Sử dụng móc thép treo dưa và sợi se cho cây leo. Quấn sợi se quanh móc thép, mỗi cuộn có độ dài từ 3,5 – 4m sợi se, treo lên và sử dụng kẹp thân để móc vào gốc của mỗi cây dưa. Mỗi cây sẽ có 1 móc treo để từ đó cây có thể leo lên. Khi cây có 6-8 lá thật sẽ bắt đầu ra tua leo dây. Bạn cần tiến hành quấn dây leo cho dưa, khi quấn cần nhẹ nhàng để tránh bị gãy ngọn. 2 ngày một lần phải tiến hành quấn dây và cắt chèo cho dưa. Ta đếm từ 1 đến 7 lá thật. Cắt tất cả các chèo dưa từ gốc lên đến lá thứ 7 để cây tập trung phát triển cho cao và các lá ở ngọn. Giai đoạn này thường dưa lưới thường gặp các loại nấm bệnh như: bệnh sương mai, phấn trắng (do thời tiết thiếu nắng hoặc mưa nhiều) bệnh xì mủ (do nhiễm khuẩn thân), bệnh khảm do nhiễm virut do côn trùng cắn… Cần lưu ý phát hiện sớm bệnh để đưa ra phương án phòng bệnh nhanh nhất, tránh bị lây lan, ảnh hưởng nặng nề đến năng suất thu hoạch.
- Nhận biết hoa đực và hoa cái :
Hoa đực thường xuất hiện ngay nách lá trên thân cây. Hoa cái thường xuất hiện ở chèo lá thứ 1 của cây. Chính vì vậy, ở lách lá từ thứ 7 đến lách lá 14, tất cả các chèo phải để lại 1 lá để hoa cái có chỗ chui ra.
- Thụ phấn, bấm ngọn, tỉa nhánh cho cây dưa lưới :
– Thụ phấn:
+ Khi trồng được 10 ngày, bắt đầu treo dây cố định cây, đến giai đoạn ra hoa tiến hành thụ phấn bằng ong hoặc thụ phấn thủ thủ công.
+ Thụ phấn thủ công: là lấy bông đực để chụp vào bông cái, thụ từ lúc sáng sớm và thụ trước 10h sáng để đảm bảo hạt phấn còn sống. Khả năng đậu trái cao hơn sử dụng ong mật thụ phấn, thực hiện liên tục trong khoảng 1 tuần.
+ Sử dụng ong mật để thụ phấn, thả 2 thùng ong/1.000m2 (thùng ong có 4 cầu).
+ Mỗi cây bạn nên thụ ít nhất từ 3 – 5 hoa cái (từ chèo thứ 7 đến chèo 14) tránh tình trạng thụ ít tỉ lệ đậu quả kém sẽ phải thụ trên cao, quả sẽ không đồng đều thời gian thu hoạch và chất lượng.
+ Lưu ý quan trọng: Chọn thời điểm thụ từ 6 – 10h sáng và 16 – 18h chiều và chú ý thời tiết phải có nắng để tỉ lệ đậu cao hơn. Chọn thời điểm thụ mà tuần đó mưa liên tục là tỉ lệ thụ hỏng lên tới 70 – 80%. Hãy chú ý thời tiết khi bắt đầu vào giai đoạn thụ.
+ Hiện tại có rất nhiều vườn thụ phấn không đậu hoa và đậu lác đát vài trái. Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết mưa kéo dài, không có nắng hoặc thời tiết có độ ẩm cao. Dưới đây là biện pháp nhằm cải thiện, khắc phục tình trạng này:
++ Khi được 7 lá thật, bắt đầu chuẩn bị cho thụ, bạn phun H3BO3 hoặc Canxi Bo. Liều lượng từ 7 – 10g/bình 20 lít nước.
++ Sau khoảng 2 ngày bạn phun tiếp MKP (KH2PO4) + 20ml Keplis/ bình 20 lít.
++ Sau 2 ngày phun tiếp Amino 1000 với liều lượng 20ml/bình 20l.
++ Sau khi thụ được bông nào, cần đánh dấu lại các bông đã được thụ và thụ tiếp cho các bông khác từ nách thứ 7 đến nách thứ 14.
– Bấm ngọn:
+ Khi cây cao 30 – 40cm, có 4-5 lá thật, tiến hành bấm kẹp vào cây để quấn ngọn (quá trình này làm thường xuyên đến khi thụ phấn, bấm xong ngọn);
+ Tiến hành bấm nhánh từ nách lá thứ nhất đến lá thứ 8; Khi ngọn cao ngang dàn tiến hành bấm ngọn… Từ lá thứ 9 – 13 để lại nhánh, quả sẽ để trên các nhánh này.
– Tỉa nhánh: Tỉa lá gốc tạo độ thông thoáng cho quả phát triển, hạn chế sâu, bệnh…
– Các loại sâu hại thường gặp trên dưa lưới: là bù lạch, rệp muội, bọ trĩ, rệp dưa,… và nhiều loại nấm gây bệnh đốm sương mai, bệnh thán thư,… Bạn cần quan sát kỹ những thay đổi của cây để phát hiện bệnh, sớm phòng trừ cho cây bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật.
- Định quả & lựa chọn quả :
– Mỗi cây dưa lưới chỉ nên để 1 quả để có chất lượng tốt nhất. Nếu mới bắt đầu làm, chưa thể chủ động cân đối đinh dưỡng cho cây thì không nên tham để 2 quả một cây rồi lại mất cả 2.
– Tiêu chí chọn quả nuôi là quả tròn, đều, cuống quả to. Không nên chọn quả méo vì sẽ làm mất giá trị thành phẩm.
- Treo quả :
– Sử dụng móc treo quả hoặc sử dụng dây mềm để buộc đỡ quả tránh tình trạng quả nặng khiến chèo bị gãy, rụng.
– Nên chọn những quả có cuống to, tròn đều. Những quả nhỏ hơn thì nên bỏ để cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái chính to và ngon nhất.
– Nếu thời tiết nắng quá thì bạn cần bổ sung thêm nước. Nếu trời mưa thì nên giảm lượng nước tưới. Giai đoan hình thành vân lưới chú ý chế độ nước ánh sáng để đạt vân lưới đẹp nhất.
- Tạo vân lưới :
– Để tạo sản phẩm quả có chất lượng tốt và hình thức bắt mắt thì quá trình tạo vân lưới dưa rất quan trọng. Hiện tượng nứt quả, nứt vân to hơn so với bình thường có thể thừa đạm hoặc trong quá trình tưới thiếu Canxi.
– Nứt vân quá lớn do thừa đạm + thiếu canxi. Xử lý bằng cách phun thêm Canxi và tiết giảm lượng đạm.
– Vân lưới bị đen, chảy mủ: Trong quá trình nứt vân dễ bị các vi khuẩn xâm hại các vết nứt khiến vết nứt bị nhiễm trùng, nhiễm khuẩn. Lúc này cần phun xử lý khử khuẩn bằng thuốc BVTV.
- Bón phân tăng độ ngọt cho dưa :
Trước 15 ngày thu hoạch muốn tăng cường độ ngọt, chắc trái, nhiều cùi cho dưa thì cần sử dụng K2SO4 hoặc SiliK hoặc tưới gốc bằng GEL KALI.
– K2SO4/ SiliK : Mật độ phun 2 ngày/ lần
– GEL KALI 60%: Tưới 2 ngày 1 lần qua đường tưới nhỏ giọt
– Giảm nồng độ dung dịch tới cho dưa mỗi ngày 200ppm
- Cắt nước – cắt phân chuẩn bị thu hoạch :
Trước 5 ngày thu tiến hành cắt phân, chỉ tưới nước bình thường, giảm ½ lượng nước tưới cho cây. Dừng phun tất cả các loại thuốc bảo vệ thực vật và phân bón qua lá.
- Thu hoạch và bảo quản dưa lưới :
– Đối với dưa lưới sau khi trồng khoảng 60-65 ngày thì cho thu hoạch. Trái dưa lưới khi chín sẽ nổi gân trắng kín vỏ, sau đó đổi sang màu vàng nhạt, nứt cuống,…, lúc này dưa được hái xuống. Thu hoạch vào lúc sáng sớm hay chiều mát.
– Sau khi thu hoạch, vận chuyển ngay vào nhà sơ chế hoặc nơi thoáng mát để phân loại, đóng gói và vận chuyển đến nơi tiêu thụ sớm nhất. Sản phẩm sau thu hoạch phải đảm bảo mẫu mã đẹp và đảm bảo các dư lượng (Đạm Nitrate, kim loại nặng, thuốc BVTV, vi sinh vật) dưới ngưỡng cho phép theo quy định của nhà nước.Thiết bị thùng chứa và vật liệu tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm phải được làm từ những chất không độc hại, đảm bảo sạch sẽ.
– Trước khi dùng bao bì đóng gói: Loại bỏ các quả bị sâu bệnh, xay sát. Việc ghi nhãn theo quy định của nhà nước. Trường hợp đóng gói tại nhà sơ chế cần phân loại các loại trái, bỏ những trái xấu hoặc quá chín. Đóng gói trong bao bì sạch có lỗ thông hơi. Bảo quản nơi thoáng mát hoặc ở nhiệt độ thấp nếu đóng gói trong bao bì kín.
- Vận chuyển :
– Cần kiểm tra các phương tiện vận chuyển trước khi xếp thùng chứa sản phẩm, đảm bảo sạch sẽ.
– Sản phẩm cần được bảo vệ trong quá trình vận chuyển nhầm đảm bảo chỉ tiêu về chất lượng.
- Ghi chép số liệu :
Ghi chép đầy đủ dữ liệu trong sổ tay ghi chép để dễ dàng kiểm tra và giải quyết sự cố xảy ra như: Điều kiện thời tiết mưa nắng; Ngày làm đất cách xử lý đất; Tên giống ngày mua, ngày gieo trồng, ngày tỉa cây; Ngày bón phân, phun thuốc, loại thuốc, loại phân; Tưới nước, nhổ cỏ và các chăm sóc khác; Ngày thu hoạch, diện tích thu hoạch, số lượng thu hoạch; Những sự cố, vấn đề xảy ra trong suốt quá trình trồng, thu hoạch, vận chuyển.
Để lại một phản hồi